İstatistik

Dut İstatistikleri

Stat Agri Ürün İstatistik Raporu

Dut

Veri Güncellenme Tarihi:Ocak / 2026
1Piyasa Özeti, Kritik Rakamlar ve Üretim Grafiği
Cari Yıl Üretim ... Ton ...
Tarihi Rekor ... Ton ...
Uzun Dönem Ort. ... Ton ...
Yeterlilik Derecesi ... % ● İç Piyasa Dengesi
2Ürün Analizi ve Yapısal Durum

2000-2025 yılları arasındaki üretim verileri incelendiğinde, uzun dönem aritmetik ortalamasının 65.463 ton olduğu görülmektedir. Veri seti, dönem ortasındaki zirvenin ardından belirgin bir dalgalanma ve son dönemde düşüş eğilimi sergilemiştir:Maksimum Performans (2011): Dönem ortasında ortalamanın %17,1 üzerine çıkılarak 76.643 ton ile en yüksek üretim seviyesi kaydedilmiştir. Minimum Performans (2006): Geçmişte ortalamanın %21,2 altına inilerek 51.558 ton ile en düşük seviye görülmüştür. Güncel Durum Değerlendirmesi: Son bir yılda üretimde ciddi bir kırılma yaşanmıştır. Üretim miktarı bir önceki yıla göre %30,2 oranında sert bir düşüşle 52.000 tona gerilemiştir. Bu seviye, 2006 yılındaki tarihsel dip noktasına (51.558 ton) oldukça yakındır. Mevcut hacmin uzun vadeli ortalamanın %20,6 altında kalması, sektörün son 15 yılın en zayıf performanslarından birini sergilediğini göstermektedir.

3Ürün Kimliği
Dut (Morus) Dutgiller ailesine ait, hızlı büyüyen ve uzun ömürlü bir ağaç türüdür. Beyaz, siyah ve kırmızı gibi farklı çeşitleri bulunur. Toprak seçiciliği azdır ve farklı iklim koşullarına kolay uyum sağlar. İçeriğindeki yüksek demir, C vitamini ve güçlü antioksidanlar (özellikle siyah dutta bulunan antosiyaninler) sayesinde kan yapıcı ve bağışıklık güçlendirici özellikleriyle bilinir.

Kullanım Alanları

Geleneksel Gıda: Pekmez, pestil, köme (cevizli sucuk) ve dut kurusu yapımında ana hammaddedir. Anadolu mutfağının en doğal enerji kaynaklarını oluşturur.

Taze Tüketim: Mevsiminde sofralık meyve olarak tüketilir; hassas yapısı nedeniyle toplandıktan kısa süre sonra tüketilmelidir.

Tekstil ve İpek Böcekçiliği: Beyaz dut yaprakları, ipek böceği yetiştiriciliğinin tek besin kaynağıdır; bu yönüyle ipek üretiminin temelidir.

Gastronomi ve İçecek: Siyah dut (karadut), şurup, meyve suyu, dondurma ve gurme sos yapımında yoğun olarak tercih edilir.

Tıp ve Doğal Destek: Yaprakları çay olarak, meyveleri ise geleneksel tıpta boğaz enfeksiyonları ve ağız yaraları (özellikle karadut şurubu) için destekleyici olarak kullanılır.

YıllarÜretim Miktarı (ton)Yeterlilik (%)
200060 000100,9
200155 000100,9
200255 000100,3
200355 000100,7
200450 000100,6
200555 000100,5
200651 558100,9
200761 665100,6
200865 14099,6
200967 986100,1
201075 09699,3
201176 64398,6
201274 170101,6
201374 600104,8
201462 87998,6
201569 334101,3
201671 724101,6
201774 38399,1
201866 64797,8
201969 31798,0
202070 620101,7
202169 475106,0
202272 892102,6
202371 383100,9
202474 52097,4
2025
2026

VERİ KAYNAKLARI VE REFERANSLAR 🇹🇷 TÜİK 🌍 FAO 🇪🇺 Eurostat