İstatistik

Sarımsak İstatistikleri

Stat Agri Ürün İstatistik Raporu

Sarımsak

Veri Güncellenme Tarihi:Ocak / 2026
1Piyasa Özeti, Kritik Rakamlar ve Üretim Grafiği
Cari Yıl Üretim ... Ton ...
Tarihi Rekor ... Ton ...
Uzun Dönem Ort. ... Ton ...
Yeterlilik Derecesi ... % ● İç Piyasa Dengesi
2Ürün Analizi ve Yapısal Durum

2000–2025 yılları arasındaki üretim verileri incelendiğinde, 26 yıllık uzun dönem yıllık üretim ortalamasının 98.546 ton olduğu görülmektedir. Veri seti, 2000'lerin başında 70–80 bin ton bandında seyreden üretimin zamanla kademeli bir ivme kazanarak 140 bin ton seviyelerine kadar yükseldiği belirgin bir büyüme trendini ortaya koymaktadır. Yeterlilik oranları ise büyük oranda %88,5 ile %104,6 bandında seyretmekte, yerel üretimin iç talebi tam sınırda karşıladığı veya dönem dönem ithalat ihtiyacı doğuran hassas bir arz-talep dengesine sahip olduğunu göstermektedir.

En Düşük Performans (2006):

Süreç içerisindeki en düşük üretim hacmi, uzun dönem ortalamasının %30,2 altında kalarak 68.800 ton ile 2006 yılında gerçekleşmiştir (2007 yılındaki 74.290 ton ve 2002 yılındaki 75.000 tonluk seviyeler de dönemin diğer düşük noktalarıdır).

Tarihi Rekor (2023):

Süreç içerisindeki en yüksek üretim hacmi, uzun dönem ortalamasının %44,3 üzerine çıkılarak 142.167 ton ile 2023 yılında kaydedilmiştir (2022 yılındaki 140.464 tonluk seviye de dönemin diğerzirvesidir).

Güncel Durum Değerlendirmesi (2025)

Bir Önceki Yıla Göre Karşılaştırma (2024 vs 2025):

2024 yılındaki 125.000 tonluk üretimin ardından, 2025 yılında üretim %7,7 oranında (9.584 ton) artış göstererek 134.584 ton seviyesine yükselmiştir.

Uzun Dönem Ortalamasına Göre Karşılaştırma:

2025 yılı üretimi (134.584 ton), 26 yıllık uzun dönem ortalamasının (98.546 ton) %36,6 üzerindedir.

5 Yıllık Dönemsel Karşılaştırma ve Trend Analizi

Sektörün orta vadeli hacim seyrini değerlendirmek adına son iki 5 yıllık periyot karşılaştırıldığında:

2015–2019 Dönemi Ortalaması: 109.323 ton

2020–2024 Dönemi Ortalaması: 131.418 ton

Genel Değerlendirme:

Son 5 yıllık dönemin (2020–2024) ortalama üretimi, bir önceki 5 yıllık döneme (2015–2019) kıyasla %20,2 oranında güçlü bir büyüme kaydetmiştir.

2024 yılındaki geçici gerilemenin ardından 2025 yılında üretimin yeniden 134,5 bin ton seviyesine toparlanması, sektörün yüksek üretim potansiyelini ve son yıllarda yakaladığı büyüme ivmesini koruduğunu teyit etmektedir.

3Ürün Kimliği
Sarımsak (Allium sativum) Zambakgiller ailesine ait, soğanlı bir bitki türüdür. Orta Asya kökenli olup binlerce yıldır hem gıda hem de ilaç olarak kullanılmaktadır. Türkiye'de özellikle Kastamonu - Taşköprü sarımsağı, yüksek kükürt oranı ve yoğun aromasıyla dünya çapında bir üne sahiptir. İçeriğindeki allisin bileşiği sayesinde güçlü bir mikrop öldürücü, damar koruyucu ve bağışıklık sistemini çelikleştiren bir yapıya sahiptir.

Kullanım Alanları

Gastronomi: Dünya mutfaklarının neredeyse tamamında lezzet artırıcı temel bileşendir. Soslarda, et yemeklerinde, turşularda ve mezelerde (özellikle haydari ve cacık gibi) vazgeçilmezdir.

İlaç ve Takviye Sanayisi: Tansiyon dengeleyici, kolesterol düşürücü ve damar sertliğini önleyici özellikleri nedeniyle tablet, kapsül ve yağ formunda besin takviyesi olarak üretilir.

Gıda Teknolojisi: Sarımsak tozu, sarımsak granülü ve sarımsak yağı; hazır gıda, et şarküteri (sucuk, salam vb.) ve baharat karışımlarında yaygın olarak kullanılır.

Kozmetik: Saç dökülmesine karşı etkili olduğu bilinen sarımsak ekstreleri, özellikle şampuan ve saç maskesi üretiminde popüler bir içeriktir.

Geleneksel Tıp: Halk arasında "doğal antibiyotik" olarak adlandırılır; soğuk algınlığı, enfeksiyon ve yaraların iyileştirilmesinde destekleyici olarak kullanılır.

Siyah Sarımsak: Son yıllarda popülerleşen, belirli ısı ve nemde fermente edilen siyah sarımsak, daha yüksek antioksidan değeri ve yumuşak tadıyla gurme bir ürün olarak raflarda yerini almıştır.

YıllarÜretim (ton)Yeterlilik (%)
200081 000100,1
200183 00098,2
200275 00094,1
200398 00099,8
200484 000100,5
200582 00098,6
200668 80097,2
200774 29096,1
200881 07099,0
200983 13498,8
201076 93697,4
201179 20395,2
201279 43397,2
201387 03796,6
201491 00097,4
201594 86797,0
2016109 16199,9
2017121 805100,1
2018117 68899,0
2019103 09690,8
2020116 84088,5
2021132 617104,6
2022140 464101,9
2023142 167101,3
2024125 00094,7
2025134 584
2026

VERİ KAYNAKLARI VE REFERANSLAR 🇹🇷 TÜİK 🌍 FAO 🇪🇺 Eurostat