2000–2025 yılları arasındaki üretim verileri incelendiğinde, 26 yıllık uzun dönem yıllık üretim ortalamasının 564.902 ton olduğu görülmektedir. Veri seti, 2010–2017 yılları arasında 630–640 bin ton seviyelerinde zirve yaptıktan sonra, son yıllarda kademeli olarak gerileyen düşüş eğilimli bir üretim dinamiği sergilemektedir. Yeterlilik oranları ise %99,7 ile %100,5 arasında kalarak neredeyse tam %100 seviyesinde sabit kalmış; bu durum üretimin doğrudan iç pazardaki tüketim dengesine hassas bir şekilde adapte olduğunu göstermiştir.

Tarihi Rekor (2015):

Süreç içerisindeki en yüksek üretim hacmi, uzun dönem ortalamasının %13,4 üzerine çıkılarak 640.836 ton ile 2015 yılında kaydedilmiştir (2014 yılındaki 638.469 ton ve 2016 yılındaki 638.532 tonluk seviyeler de dönemin diğer zirveleridir).

En Düşük Performans (2025):

Süreç içerisindeki en düşük üretim hacmi, uzun dönem ortalamasının %17,7 altında kalarak 464.850 ton ile 2025 yılında gerçekleşmiştir (2001 yılındaki 490.000 ton ve 2023 yılındaki 505.203 tonluk seviyeler de dönemin diğer düşük noktalarıdır).

Güncel Durum Değerlendirmesi (2025)

Bir Önceki Yıla Göre Karşılaştırma (2024 vs 2025):

2024 yılındaki 507.061 tonluk üretimin ardından, 2025 yılında üretim %8,3 oranında (42.211 ton) daralma göstererek 464.850 ton ile veri setindeki en düşük seviyeye gerilemiştir.

Uzun Dönem Ortalamasına Göre Karşılaştırma:

2025 yılı üretimi (464.850 ton), 26 yıllık uzun dönem ortalamasının (564.902 ton) %17,7 altındadır.

5 Yıllık Dönemsel Karşılaştırma ve Trend Analizi

Sektörün orta vadeli hacim seyrini değerlendirmek adına son iki 5 yıllık periyot karşılaştırıldığında:

2015–2019 Dönemi Ortalaması: 617.348 ton

2020–2024 Dönemi Ortalaması: 517.938 ton

Genel Değerlendirme:

Son 5 yıllık dönemin (2020–2024) ortalama üretimi, bir önceki 5 yıllık döneme (2015–2019) kıyasla %16,1 oranında belirgin bir daralma kaydetmiştir.

2015 yılında 640 bin ton seviyesine ulaşarak rekor kıran sektör, bu tarihten itibaren kademeli bir düşüş trendine girmiş ve 2020 sonrasında 500 bin ton bandına çekilmiştir. 2025 yılındaki gerilemeyle birlikte üretim ilk kez 500 bin ton sınırının altına inmiş olsa da, istikrarlı yeterlilik oranları (%100 civarı) iç piyasa arz-talep dengesinin korunduğuna işaret etmektedir.

Taze Fasulye (Phaseolus vulgaris) Baklagiller ailesine ait, tek yıllık ve sarılıcı özellikte bir bitkidir. Orta Amerika kökenli olup, meyveleri henüz olgunlaşmadan (içindeki tohumlar büyümeden) toplanıp tüketilir. Ayşekadın, Çalı, Şekerfasulye ve Boncuk gibi pek çok alt türü bulunur. Düşük kalorili olmasının yanı sıra; A, C ve K vitaminleri, folat ve yüksek oranda lif içerir.

Kullanım Alanları

Gastronomi: Türk mutfağının temel direklerinden biridir. Domates ve soğanla hazırlanan "Zeytinyağlı Taze Fasulye" soğuk bir klasik; etli versiyonu ise doyurucu bir ana yemektir. Ayrıca Karadeniz mutfağında "Fasulye Turşusu Kavurması" olarak eşsiz bir lezzete dönüşür.

Konserve ve Dondurulmuş Gıda: Mevsimi dışında tüketilmek üzere en çok işlenen sebzelerin başındadır. Şoklanmış (dondurulmuş) veya konserve edilmiş halde dünya çapında büyük bir pazar hacmine sahiptir.

Kurutulmuş Gıda (Gök Fasulye): Anadolu'nun pek çok yöresinde iplere dizilerek kurutulur; kışın haşlanıp yemeği yapılarak kendine has aromasıyla tüketilir.

Diyet ve Sağlık: Glisemik indeksi oldukça düşüktür. Kan şekerini dengelemeye yardımcı olur ve yüksek lif içeriğiyle sindirim sistemini aktif tutarak uzun süre tokluk sağlar.

Gastronomik Yan Ürünler: Salatalarda haşlanmış olarak garnitür şeklinde veya Asya mutfağında olduğu gibi hızlıca sotelenerek (stir-fry) gevrek bir yapıda tüketilir.

Yıllar	Üretim (ton)	Yeterlilik (%)
2000	514 000	100,2
2001	490 000	100,3
2002	515 000	100,5
2003	545 000	100,3
2004	582 000	100,2
2005	555 000	100,3
2006	563 763	100,3
2007	519 968	99,9
2008	563 056	100,2
2009	603 653	100,2
2010	587 967	99,7
2011	614 948	99,7
2012	621 036	100,1
2013	632 301	100,2
2014	638 469	100,3
2015	640 836	100,3
2016	638 532	100,3
2017	630 347	100,2
2018	580 949	100,3
2019	596 074	100,3
2020	547 349	100,5
2021	510 366	100,5
2022	519 713	100,3
2023	505 203	100,5
2024	507 061	100,0
2025	464 850
2026