2000–2025 yılları arasındaki üretim verileri incelendiğinde, 26 yıllık uzun dönem yıllık üretim ortalamasının 242.590 ton olduğu görülmektedir. Veri seti, dönem boyunca kademeli ve istikrarlı bir şekilde aşağı yönlü seyreden belirgin bir düşüş trendini ortaya koymaktadır. Üretim hacmindeki gerilemeye rağmen, yeterlilik oranlarının verisi bulunan tüm yıllarda %102,1 ile %108,9 arasında kalması, iç tüketim/talep daralmasının üretimdeki gerilemeyle paralel seyrettiğini ve arz dengesinin korunarak kendine yeterliliğin sürdürüldüğünü göstermektedir.

Tarihi Rekor (2005):

Süreç içerisindeki en yüksek üretim hacmi, uzun dönem ortalamasının %34,4 üzerine çıkılarak 326.000 ton ile 2005 yılında gerçekleşmiştir (2006 yılındaki 320.091 tonluk seviye de dönemin diğer zirve noktasıdır).

Tarihi Dip Seviye (2025):

İnceleme döneminin en düşük üretim hacmi ise uzun dönem ortalamasının %39,9 altında kalarak 145.835 ton ile 2025 yılında kaydedilmiştir.

Güncel Durum Değerlendirmesi (2025)

Bir Önceki Yıla Göre Karşılaştırma (2024 vs 2025):

2024 yılındaki 151.277 tonluk üretimin ardından, 2025 yılında üretim %3,6 oranında (5.442 ton) gerileyerek 145.835 ton seviyesine inmiştir.

Uzun Dönem Ortalamasına Göre Karşılaştırma:

2025 yılı üretimi (145.835 ton), 26 yıllık uzun dönem ortalamasının (242.590 ton) %39,9 altındadır.

5 Yıllık Dönemsel Karşılaştırma ve Trend Analizi

Sektörün orta vadeli hacim seyrini değerlendirmek adına son iki 5 yıllık periyot karşılaştırıldığında:

2015–2019 Dönemi Ortalaması: 230.820 ton

2020–2024 Dönemi Ortalaması: 183.902 ton

Genel Değerlendirme:

Son 5 yıllık dönemin (2020–2024) ortalama üretimi, bir önceki 5 yıllık döneme (2015–2019) kıyasla %20,3 oranında ciddi bir daralma göstermiştir.

2000'li yılların başındaki 300 bin ton seviyelerinden 2020'li yıllarda 150 bin tonun altına kadar inen bu tablo, sektörde uzun vadeli ve yapusal bir üretim daralmasına işaret etmektedir. Buna karşın arz-talep dengesi korunmuş ve yeterlilik oranı %100'ün üzerinde kalmaya devam etmiştir.

Pırasa (Allium ampeloprasum var. porrum) Zambakgiller (Liliaceae) ailesine ait, soğan ve sarımsak ile akraba olan iki yıllık bir sebzedir. Serin iklimleri sever ve kış koşullarına oldukça dayanıklıdır. İçeriğindeki kaempferol (bir flavonoid) sayesinde damar sağlığını korur ve yüksek oranda lif, K vitamini ve manganez içerir. Soğanlı yapısı, vücut için doğal bir prebiyotik görevi görerek bağırsak sağlığını destekler.

Kullanım Alanları

Gastronomi: Türk mutfağında zeytinyağlı, havuçlu ve pirinçli yemeğiyle klasikleşmiştir. Ayrıca börek içlerinde (özellikle Arnavut böreği), omletlerde ve çorbalarda soğan yerine daha yumuşak bir aroma vermek için kullanılır.

Modern Mutfak: Fransız mutfağının ünlü "Vichyssoise" (soğuk pırasa ve patates çorbası) gibi dünya gastronomisinde püre ve sosların temel bileşenidir.

Gıda Sanayisi: Kurutulmuş pırasa parçaları, hazır çorba karışımlarında ve sebzeli çeşnilerde aroma artırıcı olarak yer alır.

Sağlık ve Diyet: Çok düşük kalorili olması ve ödem atıcı özellikleri nedeniyle zayıflama diyetlerinin vazgeçilmezidir. Kan şekerini dengelemeye yardımcı olur.

Geleneksel Kullanım: Haşlanmış pırasa suyunun, böbrek kumlarını dökmeye ve idrar yollarını temizlemeye yardımcı olduğu halk arasında yaygın bir inanıştır..

Yıllar	Üretim (ton)	Yeterlilik (%)
2000	308 000	106,8
2001	300 000	104,4
2002	290 000	108,9
2003	305 000	105,1
2004	295 000	106,0
2005	326 000	*
2006	320 091	*
2007	256 397	105,1
2008	252 286	107,3
2009	251 120	106,4
2010	244 812	105,8
2011	246 144	104,3
2012	229 359	108,6
2013	240 391	103,3
2014	223 303	104,2
2015	231 678	102,3
2016	227 172	103,5
2017	208 239	102,9
2018	252 958	102,5
2019	234 052	102,1
2020	225 480	107,2
2021	213 192	103,4
2022	168 710	106,6
2023	160 853	105,9
2024	151 277	104,7
2025	145 835
2026