2000–2025 yılları arasındaki üretim verileri incelendiğinde, 26 yıllık uzun dönem yıllık üretim ortalamasının 3.822.250 ton olduğu görülmektedir. Veri seti, genel olarak yüksek bir üretim kapasitesine sahip olmasının yanı sıra, yeterlilik oranlarının %127,5 ile %156,9 arasında seyretmesiyle öne çıkmaktadır. Yeterlilik oranının istikrarlı bir şekilde %100'ün belirgin derecede üzerinde kalması, sektörün net ihracatçı bir yapıya ve yüksek net dış ticaret fazlası oluşturma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.

Tarihi Rekor (2011):

Süreç içerisindeki en yüksek üretim hacmi, uzun dönem ortalamasının %12,4 üzerine çıkılarak 4.296.351 ton ile 2011 yılında kaydedilmiştir (2009 yılındaki 4.264.720 ton, 2010 yılındaki 4.255.000 ton ve 2020 yılındaki 4.208.908 tonluk seviyeler de dönemin diğer zirveleridir).

En Düşük Performans (2025):

Süreç içerisindeki en düşük üretim hacmi, uzun dönem ortalamasının %34,2 altında kalarak 2.515.152 ton ile 2025 yılında gerçekleşmiştir (2001 yılındaki 3.250.000 ton ve 2023 yılındaki 3.400.000 tonluk seviyeler de dönemin diğer düşük noktalarıdır).

Güncel Durum Değerlendirmesi (2025)

Bir Önceki Yıla Göre Karşılaştırma (2024 vs 2025):

2024 yılındaki 3.468.000 tonluk üretimin ardından, 2025 yılında üretimde %27,5 oranında (952.848 ton) sert bir keskin daralma yaşanmış ve rekolte 2.515.152 ton seviyesine gerilemiştir.

Uzun Dönem Ortalamasına Göre Karşılaştırma:

2025 yılı üretimi (2.515.152 ton), 26 yıllık uzun dönem ortalamasının (3.822.250 ton) %34,2 altındadır.

5 Yıllık Dönemsel Karşılaştırma ve Trend Analizi

Sektörün orta vadeli hacim seyrini değerlendirmek adına son iki 5 yıllık periyot karşılaştırıldığında:

2015–2019 Dönemi Ortalaması: 3.976.600 ton

2020–2024 Dönemi Ortalaması: 3.782.382 ton

Genel Değerlendirme:

Son 5 yıllık dönemin (2020–2024) ortalama üretimi, bir önceki 5 yıllık döneme (2015–2019) kıyasla %4,9 oranında sınırlı bir gerileme kaydetmiştir.

2009–2022 yılları arasında 3,9–4,3 milyon ton bandında son derece istikrarlı ve yüksek bir üretim grafiği çizen sektör, 2023 yılından itibaren belirgin bir hacim kaybı yaşamaya başlamıştır. 2025 yılında gerçekleşen %27,5'lik sert düşüşle 2,5 milyon ton seviyesine çekilme, dönemin en dikkat çekici kırılma noktasıdır. Buna karşın, geçmiş yıllardaki %130–150 bandındaki yüksek yeterlilik oranları, sektörün iç pazar arz güvenliğini korurken dış ticarette önemli bir potansiyel sunduğunu teyit etmektedir.

Üzüm (Vitis vinifera) Asmagiller (Vitaceae) ailesine ait, tırmanıcı ve çok yıllık bir odunsu bitki olan asmanın meyvesidir. İnsanlık tarihinin kültüre alınan ilk bitkilerinden biridir. Binlerce çeşidi bulunmakla birlikte temel olarak; çekirdekli-çekirdeksiz, sofralık, şaraplık ve kurutulmak üzere ayrılır. İçeriğindeki resveratrol (özellikle siyah üzüm kabuğunda), antioksidanlar ve doğal şekerler sayesinde tam bir enerji ve gençlik kaynağıdır.

Kullanım Alanları

Taze Tüketim: Dünyanın en popüler meyvelerinden biridir. Türkiye, özellikle çekirdeksiz "Sultani" üzümü ile dünya sofralık üzüm ticaretinde liderdir.

Kurutulmuş Gıda: "Kuru Üzüm" (raisin), enerji deposu bir atıştırmalık olmasının yanı sıra kek, ekmek ve kahvaltılık gevreklerin vazgeçilmezidir.

İçecek Sanayisi: Üzüm suyu, çocuk beslenmesinden kokteyllere kadar geniş bir alanda kullanılır. Ayrıca fermente edilerek şarap ve yüksek alkollü içeceklerin (rakı, brendi vb.) hammaddesini oluşturur.

Geleneksel Üretim (Pekmez ve Sirke): Anadolu kültüründe üzüm şırasının kaynatılmasıyla elde edilen Pekmez, kışın şifa kaynağıdır. Üzüm sirkesi ise salataların ve turşuların temel asit kaynağıdır.

Yaprak Tüketimi: Asma yaprakları, Türk mutfağının incisi olan "Zeytinyağlı Yaprak Sarma"nın ana malzemesidir. Salamura yaprak ticareti, ekonomik değeri yüksek bir niş alandır.

Kozmetik ve Sağlık: Üzüm çekirdeği yağı, yüksek E vitamini içeriğiyle cilt bakımında ve yaşlanma karşıtı serumlarda hammadde olarak kullanılır.

Yıllar	Üretim (ton)	Yeterlilik (%)
2000	3 600 000	136,9
2001	3 250 000	140,1
2002	3 500 000	136,7
2003	3 600 000	132,5
2004	3 500 000	149,4
2005	3 850 000	133,3
2006	4 000 063	140,4
2007	3 612 781	138,1
2008	3 918 442	148,4
2009	4 264 720	136,0
2010	4 255 000	135,2
2011	4 296 351	134,3
2012	4 234 305	142,8
2013	4 011 409	130,1
2014	4 175 356	145,8
2015	3 650 000	141,0
2016	4 000 000	141,6
2017	4 200 000	153,8
2018	3 933 000	145,1
2019	4 100 000	141,5
2020	4 208 908	137,5
2021	3 670 000	156,9
2022	4 165 000	146,3
2023	3 400 000	147,6
2024	3 468 000	127,5
2025	2 515 152
2026