Yetiştiricilik

Soya Yetiştiriciliği

Stat Agri Ürün İstatistik Raporu

Soya

Veri Güncellenme Tarihi: Ocak / 2026
1Piyasa Özeti ve Kritik Rakamlar
Cari Yıl Üretim ... Ton ...
Tarihi Rekor ... Ton ...
Uzun Dönem Ort. ... Ton ...
Yeterlilik Derecesi ... % ● İç Piyasa Dengesi
2Ürün Analizi ve Yapısal Durum

2000-2025 yılları arasındaki üretim verileri incelendiğinde, yirmi altı yıllık periyodun ortalamasının 109.221 ton seviyesinde realize olduğu görülmektedir. Dönem içerisindeki varyasyonlar (değişim aralığı) oldukça yüksektir:Minimum Performans: 2005 yılında ortalamanın %73,4 altına inilerek 29.000 ton ile en düşük üretim seviyesi kaydedilmiştir. Maksimum Performans: 2021 yılında ise ortalamanın %66,6 üzerine çıkılarak 182.000 ton ile tarihsel zirveye ulaşılmıştır. Güncel Dönem Değerlendirmesi: Son veriler, 2021 zirvesinin ardından bir piyasa düzeltmesi (correction) yaşandığını göstermektedir. Üretim miktarı bir önceki yıla göre %17,4 oranında azalarak 148.750 tona gerilemiştir. Ancak bu daralmaya rağmen, mevcut üretim hacmi uzun vadeli ortalamanın %36,2 üzerinde seyretmeye devam etmektedir. Bu durum, 2005 seviyelerinden başlayan yapısal büyüme trendinin korunduğunu teyit etmektedir.

3Ürün Kimliği
Soya, Japonya ve Çin gibi doğu Asya ülkelerinin en önemli tarımsal ürünlerinden biri olarak, yüzyıllardan beri, buradaki insanların temel besinlerini oluşturmuştur. Anavatanının doğu Asya, muhtemelen Çin olduğuna inanılan soya, insanoğlu tarafından kültüre alınan ve yetiştirilen en eski bitkilerden bir tanesidir. Çin kaynaklarında, M.Ö. 2838 yıllarında soya bitkisinin varlığından bahsedilmektedir. Bugün tarımı yapılan soya bitkisinin yabani formlarına, Çin ve Kore’de rastlanmaktadır. Yine, Çin kaynaklarında, soya bitkisinin, Çin medeniyetinde önemli görülen ve kutsal sayılan beş önemli bitkiden (çeltik, soya, buğday, arpa ve darı) biri olduğu, soya ekimlerinin her yıl Çin kralının da katıldığı görkemli törenlerle yapıldığı belirtilmektedir.

YıllarÜretim Miktarı (ton)Yeterlilik (%)
200044 5003,9
200150 0002,7
200275 0004,9
200385 0006,7
200450 0003,3
200529 0001,5
200647 3002,3
200730 6662,1
200834 4613,0
200938 4422,2
201086 5406,0
2011102 2605,4
2012122 1149,3
2013180 0009,9
2014150 0006,5
2015161 0006,9
2016165 0007,1
2017140 0004,8
2018140 0005,7
2019150 0004,7
2020155 2255,4
2021182 0006,0
2022155 0005,2
2023137 5004,1
2024180 000
2025148 750
2026
VERİ KAYNAKLARI VE REFERANSLAR 🇹🇷 TÜİK 🌍 FAO 🇪🇺 Eurostat